Kıskançlık Nedir?
Kıskançlık, bir başkasında var olan bazı özelliklerin bizde olmamasıyla ortaya çıkan ve içten içe rahatsızlık yaratan bir duygudur. Birini kıskanmak, çoğu zaman o kişinin sahip olduğu özelliklere ya da başarıya henüz sahip olamamış olmamızla ilişkilidir.
Peki, herkes kıskançlık yaşar mı?
Evet. Kıskançlık, genel hatlarıyla hepimizin zaman zaman deneyimlediği insani bir duygudur. Ancak bu duyguya yüklediğimiz anlam ve onu yaşama biçimimiz kişiden kişiye farklılık gösterir. Örneğin, bazı insanlar kıskandıkları kişinin sahip olduklarını kendileri de elde edebilmek için çaba sarf eder ve bu durum kişisel gelişimlerine katkı sağlar. Bazı durumlarda ise kişi, kendi eksiklikleriyle yüzleşmek yerine karşısındaki kişinin başarısını küçümseyerek ya da değersizleştirerek onu kendi seviyesine çekmeye çalışabilir.
Peki, neden bazı insanlar kıskançlık duygusunu yüzeysel yaşarken, bazıları bu duyguyu çok derinden hisseder?
Bunun kökeni çoğu zaman içinde büyüdüğümüz aile ortamına; anne-babanın ve diğer bakım verenlerin hem kendilerine hem de çocuğa karşı geliştirdikleri duygulara dayanır. Örneğin, bazı ailelerde komşuların ya da akrabaların sahip oldukları özellikler fark edilip, kişinin kendini geliştirmesi yerine bu kişiler dedikodu yoluyla aşağı çekilmeye çalışılır. Böylece kişi, kendi başarısızlıklarını örtbas etmeye çalışır.
Bu durumun temelinde çoğunlukla yetersizlik ve değersizlik duyguları yer alır. Çünkü bir başkasının sahip olduklarına ulaşabilmek, kişinin kendi konfor alanından çıkmasını, eksik hissettiği yönleriyle yüzleşmesini ve emek vermesini gerektirir. Aynı aile içinde, bir çocuğun “altın çocuk” olarak idealize edilmesi, diğer çocuğun ise eksik ve yetersiz hissettirilmesi de kardeş kıskançlığına zemin hazırlayabilir. Çocukları “iyi” ve “kötü” olarak ayırmak, kıskançlığın gelişmesinde etkili olan bir başka faktördür.
Peki, kıskançlık duygusunu nasıl azaltabiliriz?
İlk ve en önemli adım, bu duygunun bizdeki karşılığını dürüstçe anlamaya çalışmaktır.
“Ben neden insanları kıskanıyorum?"
“Kimi ve neyi kıskanıyorum?”
“Bu kıskançlık bende hangi duyguları tetikliyor?” gibi sorular sormak, farkındalık geliştirmek açısından oldukça önemlidir. Örneğin, bir arkadaşınızın eğitim düzeyinin yüksek olduğunu, birden fazla diplomaya sahip olduğunu ve sizin bu nedenle onu kıskandığınızı düşünelim. Eğer bu durumu şöyle yorumlayabilirseniz, kıskançlık sizin için dönüştürücü bir güce dönüşebilir:
“Evet, ben de onun kadar çalışır ve benzer eğitimler alırsam, ben de bu diplomalara sahip olabilirim.”
Bu bakış açısı, kişiyi yetersizlik duygusundan çıkararak gelişime ve ilerlemeye yönlendirir. Kişi, güçlü ve yeterli olabileceği alanlara doğru adım atmaya başlar. Bu tür içsel çalışmalar, kişinin kendi kıskançlık duygusuyla doğrudan temas etmesini sağlar ve aynı zamanda bu duygunun altında yatan ikincil ve üçüncül duyguları fark etmesine yardımcı olur.
