Modern ilişkilerde çiftlerin karşılaştığı zorluklar, psikolojik müdahalelere olan ihtiyacı her geçen gün artırmaktadır. İmago Relationship Therapy (İmago İlişki Terapisi), 1980'lerde Dr. Harville Hendrix ve Dr. Helen LaKelly Hunt tarafından geliştirilen, çift terapisinde devrim yaratan bir yaklaşımdır (Hendrix, 1988). Bu terapi modeli, psikanalitik teori, gelişim psikolojisi, davranışçı terapi ve insancıl yaklaşımları bir araya getirerek bütünleştirici bir perspektif sunmaktadır.
mago Terapisi'nin temel önermesi, bireylerin bilinçdışı olarak çocukluk yaşantılarından kaynaklanan zihinsel şablonlara (imago) göre eş seçimi yaptıkları ve ilişkilerini şekillendirdikleridir. Bu makale, İmago Terapisi'nin teorik temellerini, uygulama prensiplerini ve klinik etkinliğini sistematik bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır.
"İmago" terimi Latince kökenli olup "imaj" anlamına gelmektedir. Carl Jung'un analitik psikolojisinden ödünç alınan bu kavram, İmago Terapisi'nde çocukluk döneminde birincil bakım verenlerle (genellikle ebeveynler) kurulan ilişkilerden oluşan bilinçdışı bir zihinsel şablon olarak tanımlanmaktadır (Hendrix & Hunt, 1994). Teoriye göre, bireyler yetişkinlikte romantik partner seçerken bilinçdışı olarak bu şablona uyan kişileri tercih etmektedirler. Bu seçim, çocuklukta karşılanmamış ihtiyaçları giderme ve tamamlanmamış duygusal yaraları iyileştirme amacını taşımaktadır. Ancak paradoks şu ki, partner genellikle hem olumlu hem de olumsuz ebeveynsel özellikleri taşımaktadır.
Çocukluk Yaraları ve İlişki Dinamikleri
İmago Terapisi, çocuklukta yaşanan travmaların ve ihtiyaçların karşılanmamasının, yetişkin ilişkilerinde nasıl yeniden canlandırıldığını inceler. Bağlanma teorisi (Bowlby, 1969) ile paralellik gösteren bu yaklaşım, erken dönem yaşantıların ilişki şemalarını şekillendirdiğini vurgular.
İlişkinin Evreleri
İmago Terapisi, romantik ilişkilerin üç temel evreden geçtiğini öne sürmektedir:
2.2.1. Romantik Aşk Evresi
İlişkinin başlangıç aşamasında, beyin dopamin, oksitosin ve serotonin gibi nörotransmitterler salgılayarak yoğun bir bağlanma ve mutluluk hissi yaratır. Bu dönemde partner idealleştirilir ve imago'nun olumlu yönleri ön plandadır (Fisher, 2004).
2.2.2. Güç Mücadelesi Evresi
Romantik aşk kimyasalları azaldıkça, partnerin gerçek kişiliği ortaya çıkmaya başlar. Özellikle imago'nun olumsuz yönleri tetiklendiğinde, çatışmalar ve hayal kırıklıkları başlar. Bu evrede çiftler genellikle suçlama, savunma ve geri çekilme kalıplarına girer (Hendrix, 2008).
2.2.3. Bilinçli İlişki Evresi
Terapötik müdahale ile ulaşılan bu aşamada, çiftler bilinçdışı kalıplarını fark eder ve kasıtlı olarak farklı iletişim ve etkileşim yolları geliştirirler. Bu evrede ilişki, karşılıklı büyüme ve iyileşme için bir alan haline gelir.
2.3. Çocukluk Yaraları ve İlişki Dinamikleri
İmago Terapisi, çocuklukta yaşanan travmaların ve ihtiyaçların karşılanmamasının, yetişkin ilişkilerinde nasıl yeniden canlandırıldığını inceler. Bağlanma teorisi (Bowlby, 1969) ile paralellik gösteren bu yaklaşım, erken dönem yaşantıların ilişki şemalarını şekillendirdiğini vurgular.
KAYNAKÇA
Bowlby, J. (1969). Attachment and loss: Vol. 1. Attachment. New York: Basic Books.
Fisher, H. (2004). Why we love: The nature and chemistry of romantic love. Henry Holt and Company.
Gerecek, F., Turan, N., Arkar, H., & Şendil, G. (2017). Effectiveness of Imago Relationship Therapy in Turkey: A pilot study. The Family Journal, 25(2), 164-171.
Hendrix, H. (1988). Getting the love you want: A guide for couples. New York: Henry Holt.
Hendrix, H. (2008). Getting the love you want: A guide for couples (20th anniversary edition). New York: St. Martin's Griffin.
Hendrix, H., & Hunt, H. L. (1994). The couples companion: Meditations and exercises for getting the love you want. New York: Pocket Books.
Lev, A., McKenzie, C., & Wolf, J. (2016). An exploratory study of Imago Relationship Therapy: Changes in relationship distress, attachment, and differentiation. Contemporary Family Therapy, 38(4), 393-403.
McKenzie, C. H. (1997). The effectiveness of Imago Relationship Therapy on marital satisfaction and marital adjustment. Unpublished doctoral dissertation, Loyola College in Maryland.
