Spor ortamlarında başkalarının varlığı, sporcuların performansını hem olumlu hem de olumsuz yönde etkileyebilir. Sosyal kolaylaştırma (social facilitation) olarak adlandırılan bu olgu, başkaları izlerken ya da rekabet varken performansın değişmesini ifade eder. Norman Triplett’in (1898) klasik çalışmaları, sporcuların grup içinde ya da rekabet ortamında tek başlarına olduklarından daha iyi performans gösterebildiklerini ortaya koymuştur.
Robert Zajonc’un kuramına göre ise başkalarının varlığı fizyolojik uyarılmayı artırır ve bu durum iyi öğrenilmiş, otomatikleşmiş becerilerde performansı artırırken; yeni ya da zor görevlerde hata oranını yükseltebilir (Zajonc, 1965). Bu nedenle seyirci, takım arkadaşları veya rakiplerin varlığı, sporcunun görev türüne bağlı olarak performansı destekleyici ya da baskılayıcı bir etki yaratabilir.
Kaynakça
Triplett, N. (1898). The dynamogenic factors in pacemaking and competition. American Journal of Psychology, 9, 507–533.
Zajonc, R. B. (1965). Social facilitation. Science, 149, 269–274.
